Schermer

Met recht heeft het zijn naam ontleend aan Hollands beroemde waterbouwkundige uit de Gouden Eeuw. Jan Leeghwater (1575 -1650) was als molenbouwer en ingenieur betrokken bij de bedijkingen van vele droogmakerijen in het Nationaal Landschap Laag Holland, zoals de Beemster (1612) en de Schermer (1635). De Westfriese Omringdijk veranderde hierbij van zeedijk in ringvaartdijk.

Wie iets wil proeven van de overwinning van het land op het water begint zijn tocht in De Schermer, de laatste grote droogmakerij uit de Gouden Eeuw. Hier overheersen de renaissance inrichtingsprincipes met het gebruik van het raster als ordenend principe. Drie eeuwen lang, van 1633 tot 1929, kon De Schermer met molens worden droog gehouden. In plaats van een ringdijk met molens op ritmische afstanden, werden de molens hier in twee groepen geclusterd aan de oostzijde (de loefzijde) van de droogmakerij. In het gebied zelf werden poldermolens toegevoegd, die water loosden in een binnenboezem. Deze binnenboezem was tevens de vaarverbinding naar de stad Alkmaar, de woonplaats van de grootste investeerders van deze drooglegging.
Pas aan het begin van de 20e eeuw namen elektrische gemalen het werk over. Van de 52 oorspronkelijke molens zijn er 11 bewaard gebleven. Met hun robuuste silhouet geven de Schermer Molens het landschap hun eigen sfeer.

Tussen het jaar 900 en 1000 trokken de bewoners van de duinstreek het moerassige veengebied van Noord-Holland (nu het Nationaal Landschap Laag Holland) in, om het te ontginnen en geschikt te maken voor landbouw. Daarmee zetten zij ongewild een proces in gang, dat voortgaat tot de dag van vandaag. Veengrond waaraan water wordt onttrokken oxideert en klinkt in. Grote binnenzeeën waren het gevolg. Tussen het natuurgeweld bleven enkele stukjes veen boven water, zoals Oterleek, de Mijzen en het Schermereiland (nu Eilandspolder). Met de komst van de Westfriese Omringdijk werd het eiland en dijkdorp Oterleek tegen het water van de Schermeer beschermd. De dorpen op het Schermereiland ontwikkelden zich tot welvarende visserij en handelsplaatsen. Het fraaist komt dit tot uiting in de monumentale gebrandschilderde ramen van de Grote Kerk van Schermerhorn.

• De Museummolen aan de Noordervaart bij Schermerhorn is het bezoekerscentrum van de Schermer Molens. Samen met het Museumgemaal Wilhelmina verhalen zij over de watergeschiedenis van de Schermer.


• Museum In ’t Houten Huis verhaald over de geschiedenis van het Schermereiland.


• Bij Graanmolen de Otter bij Oterleek kun u meel kopen.


• De VVV-Haring- en Henneproute is een wandel- en fietsroute die verhaalt over de geschiedenis van de walvis- en haringvaart tot en met het ontstaan van De Beemster.


• Een Dagtocht op de Wieken per fluisterboot door de Eilandspolder langs diverse musea


• Museum en beeldentuin Nic Jonk en Galerie Le Pignon in Grootschermer.


• Bij Kaasboerderij Zeilzicht kunnen bezoekers zelf kaas maken.


• Op elke eerste zondag van de maand is het Leeghwaterdag en zijn vele bedrijven en musea geopend.


• Eind augustus vindt traditiegetrouw de Schermer Landbouwdag plaats aan de Lange Molenweg te Oterleek.


• Begin september staat Schermerhorn in het teken van Floor Schermerhorn. Met culturele optredens en festiviteiten voor jong en oud.


• De Grote Kerk van Schermerhorn , de Dorpskerk van Grootschermer, de Stompe Toren van Stompetoren, het Zwarte Kerkje van Zuidschermer zijn in de zomer te bezichtigen. Ook voor tentoonstellingen en orgelconcerten.